Sześć wykładów o istocie sztuki i przemianach w myśleniu o niej w ciągu wieków.

Dlaczego i w jaki sposób wielka sztuka często powstaje w burzliwych okolicznościach? Jak to możliwe, że obrazy i dzieła, powstałe z doświadczenia niepokoju, rozdarcia czy sprzeciwu, po wiekach trafiają do muzeów i stają się łatwo przyswajalną częścią kulturowego krajobrazu, pozbawioną energii, która nadawała im sens? Jaka jest relacja sztuki, nauki i religii? Jak postęp techniczny odciska się na wyborach artystów i na recepcji sztuki? To tylko kilka z tematów, które Wind podjął w swoich wykładach, wygłoszonych na antenie BBC w ramach prestiżowej serii Reith Lectures.

Bogaty i różnorodny zbiór tekstów Karola Wojtyły poruszających zagadnienia sztuki i kultury.

Opatrzony obszernym wstępem prof. Krzysztofa Dybciaka wybór z różnych etapów życia Świętego stanowi syntezę i wykład myśli Jana Pawła II na temat współpracy Twórcy ze Stwórcą i roli jego pracy dla całego Kościoła i świata. Lektura zebranych w tomie tekstów odsłania również ciekawe linie ideowe, na których możemy obserwować spotkanie zamiłowania do antycznej klarowności zarówno z ujęciem personalistycznym, jak i polskim romantyzmem. W zbiorze znajdziemy nie tylko słynne wystąpienia Jana Pawła II, jak to przed zgromadzeniem UNESCO z 1980 roku czy szeroko komentowany List do artystów, ale również mniej znane teksty z lat młodości, listy do redakcji i do przyjaciół oraz nieco dziś zapomniane homilie, które dowodzą, że sztuka nigdy nie była dla niego sprawą marginalną czy drugorzędną.

Tajemnicza relacja starca i młodej dziewczyny ujawnia się przed nami z każdym kolejnym listem.

Narrator jest znalazcą nieznanej korespondencji swojego brata. Decyduje się ją opublikować w nadziei, że listy dotrą do adresatki. Z wiadomości tych jasno wynika, że w ostatnim okresie swojego życia nadawca, profesor literatury, stracił głowę dla młodej kobiety. Spotykał ją, śledził, podglądał, a wreszcie napisał do niej kilkanaście listów... Trudno jednak usprawiedliwić ten fakt dodatkową okolicznością w postaci tego, że zupełnie nie wiadomo, czy kobieta ta naprawdę istnieje.

Listy do Zuzanny pierwotnie ukazały się na portalu PCH24.pl. Publikacja ich jest możliwa dzięki uprzejmości Stowarzyszenia Kultury Chrześcijańskiej im. Ks. Piotra Skargi. 

Dialog poświęcony retoryce, prawdzie i sprawiedliwości.

„»Wojna i bitwa«” – zwraca uwagę Eric Voegelin – „to pierwsze słowa dialogu Gorgiasz, którego treścią jest wypowiedzenie wojny zepsutemu społeczeństwu”. Tak zaczyna się dzieło, z którego Platon, jak można przypuszczać, uczynić chciał rodzaj programowego dokumentu Akademii. Tytuł wskazuje przeciwnika, który uważany był za największego mówcę ówczesnej Grecji. Znajdujący się u szczytu uznania i popularności Gorgiasz z Leontinoi – mistrz i nauczyciel retoryki – był wielkim autorytetem w sprawach moralnych i politycznych. Gorgiasz – sygnalizuje Platon – to nie wprawka, prowokacja czy zaczepka, ale prawdziwa próba sił czy wręcz – trzymając się militarnej stylizacji – generalna rozprawa z wrogiem. Czy można się dziwić, że taki sygnał elektryzuje? W czasach gdy retoryka stanowi, jak pisze Eric Dodds, „sztukę sukcesu”, a „retor” jest właściwie synonimem „męża stanu”, wiadomo bowiem, że wojna dotyczyć musi fundamentów życia jednostki i wspólnoty, a więc pytań o dobre życie, prawdziwe szczęście oraz o to, czym są i czym powinny być polis i polityka.

Gorgiasz to także jeden z najważniejszych tekstów, bez których nie sposób mówić zarówno o filozofii politycznej Platona, jak i jego mistrza - Sokratesa. Stanowi on pomost między wczesnymi dialogami sokratycznymi, a tymi, w których w usta Sokratesa autor wkłada już własną naukę o ideach. Pisany u schyłku okresu sokratycznego Gorgiasz obiecuje doktrynę przynajmniej częściowo wyzwoloną spod wpływów mistrza. Jest jednocześnie czymś więcej – możemy przypuszczać, że stanowi rodzaj filozoficznego komentarza do podjętych przez Platona wyborów i zawiera pewien rodzaj programu przyszłych działań, których sednem jest rozwój założonej przezeń Akademii.

Jaki sens przyświeca ludzkim dziejom i jakie światło rzuca na nie Wcielenie?

W swojej książce Vittorio Possenti stawia bardzo rzetelną diagnozę obecnej epoki historycznej. Włoski myśliciel twierdzi, że dzięki analizom prowadzonym w ramach teologii politycznej i filozofii historii można dokonać adekwatnego opisu relacji istniejącej między władzą polityczną a szeroko rozumianą filozofią.

Zdaniem Possentiego nie należy się poddawać w obliczu braku sensu, dominacji techniki, dekonstrukcji osoby, posthumanizmu czy proroctw o końcu czasów. Potrzeba nowego początku, gdy chodzi o chrześcijańską interpretację człowieka i świata. Współczesny kryzys antropocentryzmu otwiera niespotykane dotąd możliwości połączenia historii z Transcendencją, aby kroczyć w stronę inkluzywnego humanizmu, który docenia implikacje historyczno-polityczne Wcielenia i ukazuje potrzebę badania sensu historii.

__________________________

DOFINANSOWANO ZE ŚRODKÓW MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO POCHODZĄCYCH Z FUNDUSZU PROMOCJI KULTURY - PAŃSTWOWEGO FUNDUSZU CELOWEGO

Zbiór artykułów poświęconych filozoficznym źródłom nowoczesnej polskiej kultury rodzącej się w czasach zaborów.

To właśnie utrata państwa w stopniu decydującym określa polskie doświadczenie nowoczesności. Mimo to jednak Polacy – którzy w XIX wieku podlegali procesom modernizacji takim, jakie na ziemiach polskich prowadziły potęgi zaborcze – stali się nowoczesnym narodem pomimo braku własnego państwa. Studia i szkice zebrane w książce Tomasza Herbich ukazują, jak do dzieł twórców takich jak Adam Mickiewicz, August Cieszkowski, Zygmunt Krasiński czy Stanisław Brzozowski idee charakterystyczne dla europejskiej nowoczesności przenikały i jak uzyskiwały w nich charakterystyczny dla polskiej kultury umysłowej wydźwięk – taki wydźwięk, który do dzisiaj stanowi o jej swoistości i oryginalności. Podążanie śladami wymienionych twórców to zatem także kroczenie drogą, którą polska myśl odbyła do samodzielności i samostanowienia.

Wykładów Janopawłowe wygłoszone w roku akademickim 2022/2023.

Do udziału w cyklu JP2 Lectures zostali zaproszeni najwybitniejsi myśliciele z całego świata, którzy w dialogu z myślą św. Jana Pawła II podjęli się namysłu zarówno nad tym, co w jego dziele intrygujące i żywe, jak i nad tym, co szczególnie ważne, piękne i trudne dzisiaj – we współczesnym Kościele i świecie. 

Trzeci tom JP2 Lectures otwiera wykład prof. Josepha Weilera, w którym przygląda się on próbom zdechrystianizowania Europy. Siostra Helen Alford OP rozważa kryzys Europy w kontekście katolickiej nauki społecznej; prof. Antoine Arjakovsky patrzy na wojnę ukraińsko-rosyjską z perspektywy encyklik Jana Pawła II; prof. Vittorio Possenti analizuje papieski personalizm i przedstawia zadania współczesnej humanistyki; Rusty Reno pyta o rolę i obowiązki chrześcijaństwa w spolaryzowanym współczesnym świecie, natomiast prof. Mirosława Grabowska przedstawia wnioski z obserwacji procesów sekularyzacji w Polsce i na świecie. Wykład Dariusza Karłowicza, poświęcony jest nierównościom oraz wynikającym zeń niepokojom społecznym; autor przywołuje kilka rozwiązań tego problemu z historii starożytnej. Zamykający zbiór esej ks. prof. Franciszka Longchamps de Bériera porusza problematykę godności osoby ludzkiej w świetle prawa rzymskiego. 

Zbiór poetyckich opowiadań o Śląsku, przedstawiający jego krajobrazy i mieszkańców.

Zawierająca dwadzieścia pięć utworów książka, należąca do gatunku Bildungsroman, podzielona jest na trzy części: Refleksy, Opowiadania, Pseudomorfozy.

Opowieści sięgają końca XIX wieku, a kończą się na czasach współczesnych. Dobre duchy i robotnicze osiedla pochodzą z Górnego Śląska. Portrety Ślązaków, odcienie gwary śląskiej, mistyczne krajobrazy szkicowane są z rzeczową czułością. Lektura książki pozwala zajrzeć za mury starych ceglanych domów i osiedli górniczych, usłyszeć i zobaczyć ludzi, którzy je zamieszkują. Ale nie tylko to, ponieważ świat widzialny odsłania nam zawsze coś więcej, coś, za czym często tęsknimy.

Na czym polega więź sztuki z moralnością? Jakie miejsce zajmuje Piękno w życiu osoby i wspólnoty?

Jak zachować właściwą, potrzebną twórcom, autonomię sztuki, a zarazem nie rezygnować z moralnej odpowiedzialności artysty, także przed społeczeństwem? Dlaczego tak ważną rolę odgrywa wobec twórczości artystycznej dyskusja i krytyka – i czym powinny się one kierować?

Te fundamentalne pytania, o nieprzemijającej aktualności, postawił przed sobą Jacques Maritain, wybitny francuski filozof katolicki, który odegrał kluczową rolę w odrodzeniu tomizmu w XX wieku. Myśliciel całe życie interesował się sztuką i jej duchowym wymiarem, czego odzwierciedleniem jest znana praca Sztuka i mądrość. Dotąd pozostawała jednak nieprzetłumaczona na język polski ważna rozprawa Odpowiedzialność artysty. Jej tłumaczenie uzupełnia więc lukę w poznawaniu myśli etycznej i estetycznej jednego z najważniejszych myślicieli chrześcijańskich XX wieku.

Przede wszystkim przypomina jednak wagę postawionych przez niego pytań o relację między Pięknem i jego metafizycznym zakorzenieniem, między sztuką, moralnością i społeczeństwem.

__________________________

DOFINANSOWANO ZE ŚRODKÓW MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO POCHODZĄCYCH Z FUNDUSZU PROMOCJI KULTURY - PAŃSTWOWEGO FUNDUSZU CELOWEGO.

Wybitny grecki historyk opisuje życie ojca filozofii europejskiej.

Wspomnienia o Sokratesie to ostatnie spośród czterech pism sokratycznych Ksenofonta, które ukazały się w prowadzonej przez Teologię Polityczną oraz Państwowy Instytut Wydawniczy Bibliotece Klasycznej. Nowe tłumaczenie tego jednego z kluczowych źródeł do badań nad historycznym Sokratesem zostało, tak jak w przypadku poprzednio wydanych dzieł Ksenofonta, wykonane przez Dorotę Tymurę. Wspomnienia o Sokratesie to zarazem najobszerniejsze oraz najważniejsze spośród pism, które Ksenofont – jeden z najważniejszych historyków greckich – poświęcił prawdopodobnie najwybitniejszemu spośród jego współczesnych: Sokratesowi.
Na szczególne podkreślenie zasługuje znaczenie Wspomnień o Sokratesie oraz innych, wydanych już w Bibliotece Klasycznej pism sokratycznych Ksenofonta, które wraz z wczesnymi dialogami Platona, Chmurami Arystofanesa oraz fragmentami pojawiającymi się u Arystotelesa, współtworzą zbiór najważniejszych źródeł do badań nad historycznym Sokratesem.

Zbiór siedmiu mocnych opowiadań, które nikogo nie pozostawią obojętnym.

Książkę otwiera „Mniszek”, szeroko recenzowany w prasie i w Internecie – monolog załamanego księdza, który szukał odpowiedzi na pytanie, czy Bóg istnieje i ingeruje w nasze życie.

Potem mamy sceny z różnych lat: z egzotycznych czasów transformacji, z miesięcy protestów Strajku Kobiet, ale i z minionej wiosny na Krakowskim Przedmieściu. Różne pod względem długości i sposobu narracji, kipiące od emocji, z wyrazistymi bohaterami zanurzonymi we współczesność, z pewnością poruszą, wybudzą z moralnej drzemki i skłonią do refleksji.

Dzieje Zachodu z perspektywy szeroko pojętego sporu o przedstawianie Boga.

Filozofowie i teologowie od dawna angażują się w intensywne debaty i refleksje możliwością sporządzania wizerunku Bóstwa. Besancon śledzi dwie główne tendencje – „ikonofilię” i ikonoklazm, czyli uprzywilejowanie i zakaz obrazów religijnych – na przestrzeni dwóch i pół tysiąclecia w kulturze Zachodu.

Dzieło Alaina Besançona rozpoczyna się od wszechstronnej analizy statusu obrazu w myśli greckiej, judaistycznej, islamskiej i chrześcijańskiej. Autor następnie podejmuje argumenty dotyczące autorytetu moralnego obrazu w europejskim chrześcijaństwie od średniowiecza po wczesny okres nowożytny. Besançon kończy Zakazany obraz badaniem, jak ikonofilia i ikonoklazm były przedmiotem debat w epoce nowoczesnej.

__________________________

DOFINANSOWANO ZE ŚRODKÓW MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO POCHODZĄCYCH Z FUNDUSZU PROMOCJI KULTURY - PAŃSTWOWEGO FUNDUSZU CELOWEGO

Wyjątkowa antologia tekstów ks. Janusza Pasierba poświęconych kulturze i jej wymiarom.

Dotychczasowe wydania prac księdza Janusza Pasierba obejmowały zwykle osobno albo prozę, albo dzieła poetyckie. Obecna antologia łączy oba te żywioły. Prezentuje utwory napisane na przestrzeni blisko trzydziestu lat. Reprezentują one szerokie spektrum gatunkowe, w którym, jak w zwierciadle, można dostrzec zarys wielowymiarowej osobowości ich Autora.

Czytelnik znajdzie tu eseje, artykuły naukowe i publicystyczne, teksty prelekcji wygłaszanych podczas konferencji, recenzje wystaw, wstępy do książek, kazania, notatki, wiersze, poetyckie ekfrazy. Początek i koniec antologii ujmują, niczym kunsztowne okładki liturgicznego kodeksu, dwa eseje: „Na początku była kultura” oraz „Absolutna przyszłość kultury”.

Autor z subtelnością i liryzmem, duchową głębią i powagą opisuje otaczający świat.

Jan Maciejewski zastanawia się nad powołaniem i przeznaczeniem człowieka, jego więzami z naturą, „danym” i „zadanym” dziedzictwem, historią kształtującą naszą tożsamość. W swych opowieściach odsłania metafizyczne wymiary egzystencji; pyta, czy współczesny człowiek, zrywając intymny, konkretny i cielesny związek swego życia z „gospodarzeniem”, z następstwem pór roku czy kalendarzem liturgicznym traci to, co najważniejsze: możność zbliżenia się do pojęcia Boga, odczucia Wolności, Ładu, sensu życia i śmierci. Wraz ze swymi przewodnikami i współpodróżnikami – od greckich i rzymskich klasyków po Maurice'a Maeterlincka i Terry'ego Hodgkinsona – bada Tajemnicę, „której nie da się [...] rozwikłać, ale chciałoby się do niej choć trochę zbliżyć”.

KSIĄŻKA ZOSTAŁA UHONOROWANA WYRÓŻNIENIEM FENIKS 2025 
W KATEGORII PUBLICYSTYKA - ESEISTYKA RELIGIJNA

Refleksja Maciejewskiego to przenikliwy i piękny komentarz do współczesności.

Szczególnym przedmiotem zainteresowania autora są dzisiejsze czasy w ich przede wszystkim duchowym, a nie na przykład politycznym czy społecznym wymiarze. Maciejewskiego interesuje nasz wiek i człowiek, który go zamieszkuje. Z tego powodu jego wzrok sięga tam, gdzie nieczęsto spoglądamy.

Książka, stanowiąca zbiór tekstów zamieszczonych na łamach "Rzeczpospolitej" została opublikowana w serii Czwarta Fala, w której nakładem Teologii Politycznej ukazują się debiuty eseistyczne, literackie i filozoficzne.

Czy dziś, po tylekroć ogłaszanej „śmierci Boga” możemy jeszcze mieć kotwice w niebie? 
Francuski filozof bada kolejne etapy antymetafizycznej kampanii w dziejach myśli Zachodu. Stawia pytania: czy ludzkość zmierza ku samodestrukcji? Czy „narodziny są cudem ocalającym świat od upadku”, czy raczej to samobójstwo jest, jak chce Camus, „jedynym prawdziwym, poważnym problemem filozoficznym”? I jakie racje metafizyczne mogą stać za wyborem przekazywania życia zamiast przerywania własnego?
Brague czerpie z doskonałej znajomości filozofii i literatury pięknej od antyku do współczesności i z wyczuciem odczytuje trendy współczesnej kultury. Głębia myśli francuskiego filozofa i subtelna gra językowa prowadzą nas do odkrycia autentycznej, „metafizycznej infrastruktury ludzkiego życia”.

__________________________

DOFINANSOWANO ZE ŚRODKÓW MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO POCHODZĄCYCH Z FUNDUSZU PROMOCJI KULTURY

Przedmiotem rozważań książki Rémiego Brague'a jest tożsamość Europy.

Autor podejmuje zagadnienie w nowy sposób, stawiając pytanie o „drogę rzymską”, o łacińskość Europy. Stara się odpowiedzieć na pytanie o właściwość Europy. Jest nią – jego zdaniem - przyswajanie sobie tego, co jest jej obce. Europa bowiem historycznie, filozoficznie czerpie ze źródeł bijących poza nią. Zapożyczając z innych cywilizacji, droga rzymska dokonała założycielskiej syntezy pierwszej jedności kulturowej, która stała się pierwszym obszarem europejskim.

Rozważania prof. Remiego Brague'a dociekające źródeł nowoczesnej kultury.

Czym jest nowoczesność? Jakie są najważniejsze określające ją idee, a czego jej brakuje? Czy jest fałszerstwem? Chorobą toczącą ludzkość czy jej oczekiwaną dojrzałością? Na czym dziś, zanurzeni w nowoczesności, możemy oprzeć właściwy stosunek do przeszłości i przyszłości? „Umiarkowanie nowoczesny” łączy najlepsze cechy rzetelnie udokumentowanej pracy naukowej i oryginalnego, autorskiego eseju, owocu niezwykłej erudycji i przenikliwej wypowiedzi o najważniejszych problemach współczesności – ich głębokim podłożu, ale i perspektywach na przyszłość.

Starożytna i średniowieczna kosmologia jako klucz do zrozumienia sensu rzeczywistości.

„Jaki jest sens życia?” to kluczowe pytanie towarzyszy Rémiemu Brague'owi na kartach I tomu trylogii pt. „Mądrość świata”. Analizując kosmologię u końca starożytności i w średniowieczu, zwłaszcza w kręgu kultur morza śródziemnego, autor odkrywa jak nasi przodkowie radzili sobie z odpowiedzią na pytanie o miejsce człowieka na ziemi. Jak sam wskazuje, nie chodzi mu o antykwaryczną ciekawość, ale o pytanie towarzyszące człowiekowi od setek lat, które można zgłębić jedynie przy użyciu tego co najbardziej ludzkie – intelektu. W badaniu kosmologii przed-nowożytnej powinno towarzyszy zawsze dociekanie nierozerwalnej z nią antropologii i etyki. Osiągnięcie pełni człowieczeństwa wiąże się zatem –  jak pisze francuski filozof – z odkryciem i życiem według tytułowej „mądrości świata”.

Autor stawia pytanie o sens idei prawa Bożego i śledzi jego historyczną ewolucję.

Ostatnia część "trylogii o człowieczeństwie" oraz krytyka nowożytnego antropocentryzmu.

Po „Prawie Boga” oraz „Mądrości świata”, stawiających pytania o kondycję człowieka w poszczególnych epokach ludzkości, od starożytności do nowożytności, autor zastanawia się nad ideą, która przyświeca człowiekowi w nowoczesności, kiedy to został odrzucony porządek kosmiczny i boskie prawo, dotychczas pomagające w realizacji człowieczeństwa. Odrzucenie przez człowieka wszelkiego kontekst swojego istnienia i postawienie w centrum samego siebie, tworzy owo tytułowe „królestwo człowieka”. Projekt ten – zdaniem Rémiego Brague’a – jest już w swoim założeniu skazany na klęskę, a jego realizacja obraca się przeciwko człowiekowi.

Francuski filozof analizuje sposób postrzegania człowieczeństwa na przestrzeni dziejów.

Analizuje podejście do człowieka w różnych kulturach, religiach i filozofiach od starożytności do nowożytności.

Na czym polegał wpływ myśli greckiej na chrześcijaństwo? 

„Chrześcijaństwo i kultura klasyczna” Jaroslava Pelikana to jedna z najważniejszych prac XX-wiecznej historii teologii, pozwalająca nam głębiej poznać i zrozumieć nasze religijne, kulturowe i duchowe korzenie. Doskonale udokumentowana i przemyślana konstrukcyjnie praca jest zwieńczeniem wieloletnich badań i refleksji nad relacją między chrześcijaństwem a kulturą klasyczną. Polemizuje w niej z głośną koncepcją Adolfa Harncacka, który hellenizację chrześcijaństwa opisywał jako zafałszowanie istoty Objawienia. Pelikan, przyglądając się w pierwszym rzędzie myśli Ojców Kapadockich, czyli trzech wybitnych teologów wczesnochrześcijańskich: Bazylego Wielkiego, Grzegorza z Nazjanzu i Grzegorza z Nyssy, omawia ich wkład w rozwój chrześcijańskiej doktryny oraz sposób, w jaki w swoich pismach odnosili się do dziedzictwa klasycznego.

Fundamentalne dzieło naukowe jednego z najważniejszych badaczy religii starożytnych Greków.

W swoim opus magnum, dotychczas niepublikowanym w języku polskim, Burkert dąży do uchwycenia szczególnego fenomenu religii greckiej od strony rytuału i mitu, śledząc zarówno praktyki religijne, jak i ich objaśnienia w formie opowieści.

W kolejnych rozdziałach, poświęconych prehistorii oraz religii minojsko-mykeńskiej, rytuałowi i świętości, bogom, zmarłym, herosom i bogom chtonicznym, polis jako miejscu rozwijania się greckiego politeizmu, misteriom i ascezie oraz filozoficznemu spojrzeniu na religię, Burkert prowadzi czytelników przez kluczowe zagadnienia odnoszące się do okresu archaicznego i klasycznego w rozwoju greckiej religii.

__________________________

DOFINANSOWANO ZE ŚRODKÓW MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO POCHODZĄCYCH Z FUNDUSZU PROMOCJI KULTURY

Fundamentalne dzieło naukowe jednego z najważniejszych badaczy religii starożytnych Greków.

W swoim opus magnum, dotychczas niepublikowanym w języku polskim, Burkert dąży do uchwycenia szczególnego fenomenu religii greckiej od strony rytuału i mitu, śledząc zarówno praktyki religijne, jak i ich objaśnienia w formie opowieści.

W kolejnych rozdziałach, poświęconych prehistorii oraz religii minojsko-mykeńskiej, rytuałowi i świętości, bogom, zmarłym, herosom i bogom chtonicznym, polis jako miejscu rozwijania się greckiego politeizmu, misteriom i ascezie oraz filozoficznemu spojrzeniu na religię, Burkert prowadzi czytelników przez kluczowe zagadnienia odnoszące się do okresu archaicznego i klasycznego w rozwoju greckiej religii.

__________________________

DOFINANSOWANO ZE ŚRODKÓW MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO POCHODZĄCYCH Z FUNDUSZU PROMOCJI KULTURY

Pierwszy tom popularnej serii i rozważania wybitnego teologa nad myślą św. Augustyna.

Pierwszy tom z popularnej serii Dzieł wybranych o. Jacka Salija OP jest poświęcony świętemu Augustynowi. Opatrzony obszernym wstępem ks. prof. Jerzego Szymika oraz wydany w bordowym, eleganckim płótnie. Na tom składają się: Rozmowy ze świętym Augustynem, Wolność w refleksji świętego Augustyna, Niedziela jako dzień Ducha Świętego, Konkubina świętego Augustyna.

Drugi tom cyklu Dzieła wybrane poświęcony świętemu Tomaszowi z Akwinu.

Większość zawartych tekstów w całości dotyczy teologii Tomasza, w każdym zaś z pozostałych tekstów jego myśl teologiczna przywoływana jest jako integralna i zazwyczaj bardzo istotna część przedstawianego tematu. Prezentując myśl średniowiecznego giganta, ojciec Jacek Salij pokazuje przede wszystkim, że przeciwieństwie do naszego współczesnego pojmowania wiary, myśl świętego Tomasza na temat poznania Boga jest bardziej ontologiczna niż psychologiczna, bardziej teocentryczna niż antropocentryczna.

Trzeci tom cieszącej się niesłabnącą popularnością serii poświęcony wierze.

Książka o. Jacka Salija stanowi pogłębioną refleksję nad wiarą: nad jej jakością, prawdami oraz naszymi mniemaniami i wyobrażeniami, które należy przemyśleć. Licznie przywołane przykłady sprawiają, że trudne nieraz tematy teologiczne stają się bliskie i życiowe. Wiara, którą rozważa i opisuje o. Jacek Salij jest czymś, co można i należy codziennie rozwijać; sprawnością duchową, która odpowiednio pielęgnowana rozpoczyna w nas życie wieczne.

Zbiór najważniejszych tekstów o. Jacka Salija poświęconych etyce chrześcijańskiej.

Czwarty tom cieszącej się niesłabnącą popularnością serii „Dzieła wybrane” o. Jacka Salija OP, poświęcony jest rozważaniom nad katolicką moralnością. Prawo moralne otwiera przestrzeń duchową, dostępną na tej ziemi wyłącznie człowiekowi, w której możemy realizować wszystko, co prawdziwie ludzkie: miłość, wolność, sens. O. Salij przypomina, że przestrzeganie Bożych przykazań jest realizowaniem wolności i dojrzałości oraz powołania na przyjaciół Bożych i słuchaczy Jego zbawczego słowa.

Piąty tom serii porusza najważniejsze zagadnienia patriotyczne i społeczne.
Zebrane teksty jednego z najwybitniejszych współczesnych teologów przybliżają nas do zrozumienia polskiej tożsamości narodowej, jej korzeni historycznych, kulturowych i religijnych, ale i stawiają pytania ważne dla każdego uczestnika życia społecznego we współczesnym świecie.

Ojciec Salij szukając odpowiedzi na nurtujące kwestie w niezrównany sposób splata znajomość myśli patrystycznej i tomistycznej z komentarzem do współczesności, a w jego tekstach kanoniczne dzieła europejskiej i polskiej kultury wchodzą w dialog z nauczaniem ostatnich papieży. Przede wszystkim zaś – myśli Justyna Męczennika, Tomasza z Akwinu czy Jana Pawła II potrafi on przekazać w sposób przystępny, zrozumiałym dla współczesnego czytelnika językiem.

Zbiór niezwykle głębokich i wciąż aktualnych homilii o. Jacka Salija wygłoszonych w ciągu ponad trzydziestu lat.

Po dziedzictwie Świętego Augustyna, Świętego Tomasza, po sprawach wiary, obyczaju i ojczyzny, przyszedł czas na najbardziej przekrojowy z tomów serii stanowiący niezwykły zapis ważnego obszaru twórczości wybitnego dominikanina – homiletyki.

Zbiór obejmuje blisko 175 kazań wygłoszonych przez o. Jacka w latach 1987–2021 na antenie Polskiego Radia. Ich niepodważalna wartość merytoryczna i duszpasterska zdaje się z czasem raczej zyskiwać niż tracić. Mają one również wielką wagę historyczną jako późny owoc strajków w Stoczni Gdańskiej. O. Jacek Salij jako jeden z członków ośmioosobowej grupy kaznodziejów odpowiadał za treść i formę kazań, które w wyniku porozumień z komunistami, a dzięki wysiłkowi strajkujących, można było co niedzielę usłyszeć na antenie Programu 1. Polskiego Radia. „Kazania” podzielone są zgodnie z kalendarzem liturgicznym, co pozwala czytelnikowi na śledzenie tekstów wraz z czytaniami dnia. Zostały też zaopatrzone w dokładne indeksy.

Cieszący się niezwykłą popularnością cykl publikacji dotykających najważniejszych zagadnień religii chrześcijańskiej. 

Zostały w nim zebrane i pogrupowane w odpowiednie tematy najróżniejsze pisma o. Jacka Salija, które popełnił on na przestrzeni swojej aktywności duszpasterskiej i akademickiej.

Wykłady Janopawłowe wygłoszone w roku akademickim 2021/2022.

Oddajemy w Państwa ręce zbiór ośmiu wykładów z cyklu „JP2 Lectures”, które wygłoszone zostały w drugim roku działalności rzymskiego Instytutu Kultury św. Jana Pawła II. Do udziału w tym cyklu, który będzie kontynuowany w kolejnych latach, zapraszamy wybitnych współczesnych intelektualistów, którzy w dialogu z myślą św. Jana Pawła II podejmują się namysłu zarówno nad tym, co w jego dziele intrygujące i żywe, jak i nad tym, co szczególnie ważne i trudne.
Aktualność myśli Jana Pawła II nie ogranicza się do okresu jego pontyfikatu; ma ona wiele do zaoferowania we współczesnych rozważaniach nad wiarą, filozofią, kulturą, nauką, polityką i szeroką tematyką społeczną. Warto także wraz z nim zastanowić się nad najbardziej palącymi problemami naszych czasów.

Wykłady Janopawłowe wygłoszone w roku akademickim 2020/2021.

Oddajemy w Państwa ręce zbiór dziesięciu wykładów z cyklu „JP2 Lectures”, które wygłoszone zostały w pierwszym roku działalności rzymskiego Instytutu Kultury św. Jana Pawła II. Do udziału w tym cyklu, który będzie kontynuowany w kolejnych latach, zapraszamy wybitnych współczesnych intelektualistów, którzy w dialogu z myślą św. Jana Pawła II podejmują się namysłu zarówno nad tym, co w jego dziele intrygujące i żywe, jak i nad tym, co szczególnie ważne i trudne.

Aktualność myśli Jana Pawła II nie ogranicza się do okresu jego pontyfikatu; ma ona wiele do zaoferowania we współczesnych rozważaniach nad wiarą, filozofią, kulturą, nauką, polityką i szeroką tematyką społeczną. Warto także wraz z nim zastanowić się nad najbardziej palącymi problemami naszych czasów.

Opis procesu Sokratesa i jeden z najważniejszych tekstów w dziejach kultury.

Obraz Sokratesa – człowieka sprawiedliwego – stojącego przed sądem położył fundamenty pod dalszy rozwój myśli filozoficznej. Niniejsze wydanie jest II tomem unikalnej serii „Biblioteki Klasycznej”, w ramach której wydawnictwo Teologii Politycznej opracowuje na nowo dzieła starożytnych myślicieli. Na uwagę zasługuje zupełnie nowe tłumaczenie autorstwa prof. Ryszarda Legutki, uznawane współcześnie za najbardziej wartościowy polski przekład tego klasycznego dialogu Platona. Oprócz samego przekładu nowe wydanie zawiera oryginalny tekst grecki, komentarz tłumacza oraz bibliografię.

Słynna rozmowa Sokratesa z namawiającym go do ucieczki z więzienia Kritonem.

Jeden z najbardziej znanych dialogów Platona, a jego główny temat – odrzucenie złożonej Sokratesowi przez Kritona propozycji ucieczki z więzienia – do dzisiaj w fundamentalnym stopniu kształtuje wyobraźnię filozoficzno-polityczną Europy. Jest to jeden z najważniejszych dialogów dorobku Platona, który przedstawiamy Państwu w nowym tłumaczeniu prof. Ryszarda Legutki. Oprócz polskiego przekładu wydanie obejmuje także grecki tekst dialogu i obszerny komentarz napisany przez tłumacza.

Tuż przed śmiercią Sokrates rozmawia z przyjaciółmi o nieśmiertelności duszy.

Jest to jeden z najważniejszych tekstów, jakie w dziejach kultury europejskiej poświęcono temu zagadnieniu. Tytułowy bohater relacjonuje w nim rozmowę, którą odbył ze swymi przyjaciółmi Sokrates, gdy ci przyszli pożegnać go przed wykonaniem wyroku. Dialog kończy się sceną śmierci Sokratesa, często uznawaną za wyjątkowy dowód kunsztu literackiego Platona.

Jeden z najpiękniejszych dialogów Platona - o miłości, pięknej mowie i piśmie.

Charles H. Kahn zwrócił uwagę, że jest to dialog typu sielankowego – natrafiamy w nim na urokliwy portret Sokratesa, który w spiekocie dnia brodzi w chłodnych wodach strumienia, by niebawem rozciągnąć się w cieniu na trawie, nieopodal kapliczki poświęconej nimfom, wśród muzyki cykad, wszechobecnych w czasie południowego upału (C.H. Kahn, Platon i dialog sokratyczny. Wykorzystanie literackiej formy na użytek filozofii, przeł. M. Filipczuk, Warszawa 2018, s. 586). Według Kahna ten romantyczny opis natury pozostaje czymś niezrównanym w twórczości Platona oraz nietypowym w całej literaturze greckiej, co czyni z Fajdrosa jedno z literackich arcydzieł greckiego filozofa.

Sokrates podejmuje próbę wyjaśnienia fenomenu przyjaźni.

Lysis, podobnie jak Jon zazwyczaj zaliczany jest do wczesnych dialogów Platona, które określa się mianem sokratycznych ze względu na ich zarówno czasową, jak i przedmiotową bliskość wobec historycznego Sokratesa. Jest on pierwszą w europejskiej filozofii i kulturze próbą systematycznego ujęcia zagadnienia przyjaźni. To, że uczestnicy dialogu nie potrafią sformułować definicji pojęcia przyjaźni ani żadnych konstruktywnych wniosków, nie umniejsza doniosłości tego krótkiego utworu.

Sokrates rozprawia z Eutyfronem o tym, czym jest prawdziwa pobożność.

Jeden z najwcześniejszych dialogów Platona i jeden z kilku najważniejszych tekstów, jakie w dziejach kultury europejskiej poświęcono zagadnieniu pobożności. W dialogu Sokrates (przeciwko któremu Meletos właśnie wniósł oskarżenie do sądu) spotyka tytułowego Eutyfrona, który także ma do czynienia z sądem, występuje przed nim jednak w zupełnie innej roli niż Sokrates – jako oskarżyciel zarzucający własnemu ojcu zabójstwo.

Dialog poświęcony rozważaniom na temat poezji i jej roli w życiu polis.

Jon jest zazwyczaj zaliczany do zbioru wczesnych dialogów Platona – tych, które określa się mianem sokratycznych ze względu na ich zarówno czasową, jak i przedmiotową bliskość wobec historycznego Sokratesa. Jego wyjściowy problem można wydobyć ze słów, które w pierwszej części rozmowy z tytułowym bohaterem wypowiada Sokrates: „[…] dobrym rapsodem nigdy nie mógłby zostać ten, kto nie rozumie słów poety, bo rapsod powinien być dla słuchaczy tłumaczem myśli poety. A nie mógłby tego robić dobrze, gdyby nie rozumiał, co mówi poeta”.
Ostatni przekład tego dialogu na język polski, którego autorem był Władysław Witwicki, ukazał się w 1921 roku. Nowy, przygotowany przez Ewę Osek przekład został wydany przez Teologię Polityczną i Państwowy Instytut Wydawniczy w niemal sto lat po poprzednim.

Sokrates wraz ze swoim rozmówcą podejmuje się uchwycenia tego, czym jest piękno.

„Hippiasz większy” to drugi dialog Platona, w którym Sokrates dyskutuje z tytułowym bohaterem – cieszącym się uznaniem sofistą. Obaj rozmówcy próbują zdefiniować istotę piękna, nie znajdują jednak żadnej definicji, która stanowiłaby rozwiązanie podjętego przez nich zagadnienia. Z tego powodu Sokrates kończy rozmowę z Hippiaszem stwierdzeniem, że tym, co dzięki niej zrozumiał, jest znaczenie słów: „Trudne są [rzeczy] piękne”. Dialog ten warto więc czytać w kontekście „Uczty”, w której dochodzi do odkrycia rozwiązania tego zagadnienia.

Pierwsze od 65 lat wydanie „Hippiasza większego” zawiera oryginalny tekst grecki oraz nowe, uwzględniające najświeższe ustalenia naukowe tłumaczenie na język polski autorstwa prof. Artura Pacewicza, którzy dodatkowo opatrzył tom obszernym komentarzem.

Sokrates rozmawiając z sofistą Hippiaszem docieka istoty prawdy i kłamstwa.

Wczesny dialog Platona, jeden z najważniejszych wśród pism Platońskich przykładów zastosowania metody elenktycznej, którą stosując, Sokrates zbija poglądy swoich rozmówców i wykazuje ich niewiedzę. Sokrates rozmawia z tytułowym bohaterem, sofistą, na temat możliwości zdecydowanego rozróżnienia oraz przeciwstawienia prawdomówności i kłamliwości. W wyniku zastosowania przez Sokratesa metody elenktycznej rozmówcy są zmuszeni do przyjęcia paradoksalnego wniosku, że ten, kto postępuje źle z własnej woli, jest człowiek dobrym i zarazem lepszym od tego, który postępuje źle mimowolnie. Dialog nie kończy się jednak żadną pozytywną konkluzją, lecz uznaniem własnej niewiedzy przez Sokratesa.

Dialog poświęcony cnocie. Literackie arcydzieło i jedno z najważniejszych pism Platona.

Sokrates, główny bohater dialogu, dyskutuje w nim z tytułowym bohaterem, wybitnym sofistą, centralnym przedmiotem ich rozmowy jest zaś pytanie o to, czy cnoty można nauczyć. W toku prowadzonej rozmowy zostaje sformułowane przez Sokratesa między innymi przekonanie, że cnota jest czymś jednym, a także inne, równie charakterystyczne dla jego poglądów w wersji takiej, jaką znamy dzięki Platonowi, zgodnie z którym cnota jest wiedzą. Na podkreślenie oprócz istotnego znaczenia tego dialogu zasługuje także jego szczególny kunszt literacki – jest on powszechnie uważany za jedno z największych pod tym względem osiągnięć Platona.

Relacja Ksenofonta z okoliczności procesu i skazania Sokratesa.

Starożytny historyk prezentuje obraz Sokratesa odmienny od tego, który jest powszechnie znany z Platońskiej Obrony Sokratesa. Szczególną rolę w skazaniu Sokratesa przypisuje wyniosłości jego mowy przed sądem, która jest przewodnim motywem dzieła.

Starożytny historyk opisuje tę samą ucztę, co Platon w dziele o tym samym tytule.

Utwór ten reprezentuje również dialog sokratyczny, którego ramy zdecydowanie przekracza z właściwym dla Ksenofonta przejawem twórczej kreatywności i zamiłowaniem do literackiego nowatorstwa. Uczta bowiem łączy w sobie powagę dialogu filozoficznego ze specyficzną formą zabawy właściwej dla greckiego sympozjonu jako widowiska przeznaczonego dla wąskiej grupy osób. W jej treści odnajdujemy zarówno rozważania dotyczące miłości, przyjaźni czy aktualnej sytuacji społecznej w Atenach, jak i scenki artystyczne o charakterze muzyczno-tanecznym przeplatane swobodnymi żartami sympozjastów.

Sokrates naucza swoich rozmówców sztuki zarządzania gospodarstwem.

Pisma sokratyczne Ksenofonta, jednego z najwybitniejszych historyków starożytności, to wraz z wczesnymi dialogami Platona, „Chmurami” Arystofanesa oraz fragmentami pojawiającymi się u Arystotelesa najważniejsze źródła do badań nad historycznym Sokratesem. Sokrates opisywany przez Ksenofonta występuje w swojej najdonioślejszej historycznie roli – w roli wychowawcy. Tym, co według Jaegera wyróżnia Sokratesa jako wychowawcę, jest to, że sedno ludzkiego bytowania, a przede wszystkim życia społecznego, upatrywał w osobowości, w moralnej postawie człowieka.

Starożytna komedia przedstawiająca Sokratesa w zupełnie niespodziewany sposób.

Chmury zajmują szczególne miejsce wśród starożytnych tekstów poświęconych Sokratesowi. To jedno z najbardziej znanych dzieł najwybitniejszego greckiego komediopisarza – Arystofanesa – należy także do najważniejszych, ponieważ czasowo najbliższych Sokratesowi, świadectw o tym greckim filozofie. Zestawienie go z pismami Platona i Ksenofonta – dwóch pozostałych autorów tych najważniejszych świadectw – musi jednak wprowadzić czytelnika w konfuzję, która z kolei każe podjąć wysiłek interpretacji (taki jak ten, który w wydanym nakładem Teologii Politycznej „Sokratesie i Arystofanesie” podjął Leo Strauss).

Książka dostępna również w miękkiej, lżejszej i poręcznej oprawie.

Dialogi Platona wydane w dwujęzycznej, polsko-greckiej wersji, w pięknej granatowej oprawie.

Wydanie Teologii politycznej wyróżnia obszerny komentarz naukowy oraz najnowsze, uwzględniające wiele współczesnych badań tłumaczenie. Książki zapewniają nie tylko ogromną dawkę wiedzy, ale także - dzięki greckiemu oryginałowi - niezwykłe doświadczenie bliskości ducha starożytnej filozofii. Wreszcie, dzięki eleganckiemu wydaniu, wspaniale prezentują się wspólnie na półce.

Dzieła Ksenofonta wydane w polsko-greckiej wersji, w pięknej granatowej oprawie.

Wydanie Teologii politycznej wyróżnia obszerny komentarz naukowy oraz najnowsze, uwzględniające wiele współczesnych badań tłumaczenie. Książki zapewniają nie tylko ogromną dawkę wiedzy, ale także - dzięki greckiemu oryginałowi - niezwykłe doświadczenie bliskości ducha starożytnej filozofii. Wreszcie, dzięki eleganckiemu wydaniu, wspaniale prezentują się wspólnie na półce.

Unikatowe wydanie dzieł Platona, Ksenofonta i Arystofanesa w eleganckiej oprawie.

Ich niezwykłym atutem jest dwujęzyczna polsko-grecka wersja, obszerny komentarz naukowy, najnowsze, współczesne tłumaczenie, a także piękna granatowa płócienna oprawa z obwolutą z wizerunkiem każdego z Mistrzów.

Platońska wizja polityki oczami Erica Voegelina.

Oryginalna, przenikliwa i pełna erudycji interpretacja filozofii Arystotelesa.

Bez Arystotelesa E.Voegelin'a nie można poznać ani filozofii politycznej Stagiryty ani całej formacji politycznej starożytnej Grecji ani wreszcie nowożytnej filozofii polityki i historiografii. Po wydaniu części Order and History poświęconej Platonowi, prezentujemy w niniejszej książce cześć poświęconą Arystotelesowi. Eric Voegelin pokazuje w niej w jaki sposób przygodna forma antycznej polis stała się formą wieczną, paradygmatem całej późniejszej koncepcji politycznego bytu. Oryginalna i brawurowa interpretacja, wszechstronna i niespotykana erudycja – to wszystko wyróżnia Voegelina z pośród innych pisarzy politycznych.

Drugi tom cyklu Order and History rozważa fenomen greckiego życia politycznego.

W swoim dziele Voegelin opisuje historię państw-miast poprzez pryzmat idei politycznych, kulturowych i religijnych oraz napięć między nimi, które doprowadziły do ich powstania, rozwoju oraz kryzysu, z którym zmierzyli się Sokrates, Platon i Arystoteles. Rozważając te sprawy, filozof konfrontuje myśl Greków z nowożytnymi ideami, wyciągając również wnioski dla żyjących współcześnie.

Początek monumentalnego cyklu Order and History. Jak Objawienie zmieniło świat?

Voegelin rozpoczyna swoje opus magnum od opisu Objawienia i jego wpływu kulturę Izraela, a w konsekwencji na całą późniejszą filozofię polityczną Zachodu. Rozważania filozofa koncentrują się na odejściu przez Izraelitów od powszechnych na Bliskim Wschodzie mitów kosmologicznych, zdobytej przez Izrael świadomości rozwoju historii oraz koncepcji czasu linearnego; Voegelin opisuje również konflikt między Objawieniem a porządkiem stanowionym przez izraelskich królów.

Wnikliwa analiza rozwoju uniwersalizmu greckiego, rzymskiego i chrześcijańskiego. 

Epoka ekumeniczna to czwarty tom studium Order and History, będącego opus magnum w dorobku Erica Voegelina, jednego z najwybitniejszych dwudziestowiecznych filozofów polityki. Voegelin kontynuuje w tej książce badania, które podjął we wcześniejszych tomach, doprowadzając narrację do czasów upadku cesarstwa rzymskiego. Można w niej znaleźć także obszerne odwołania do paralelnych fenomenów w kulturach azjatyckich, szczególnie do cywilizacji chińskiej. Epoka ekumeniczna odgrywa kluczową rolę w całym Order and History – autor weryfikuje w niej dotychczasowe założenia badawcze i wykłada teoretyczne podstawy swojej filozofii politycznej.

Zakończenie Order and History i podsumowanie historii filozofii politycznej Zachodu.

Choć pracę nad Poszukiwaniem ładu przerwała śmierć autora, tom ten posiada samoistną wartość i można go potraktować zarówno jako zakończenie, jak i – wstęp do całej serii. Szczególną uwagę w tej książce zwracają subtelne analizy o charakterze ściśle filozoficznym, uzupełniające bardziej historyczne rozważania Voegelina z wcześniejszych części studium. Analizy te mają fundamentalne znaczenie dla całego Order and History oraz świadczą o kierunku, w którym myśl filozofa rozwijała się w późnym okresie jego twórczości – okresie ciągle niedostatecznie znanym w Polsce.

Sześć tomów (+komentarz) składających się na opus magnum E. Voegelina.

Eseje o myśli Erica Voegelina, wybitnego filozofa politycznego i historiozofa XX w.

Jest to zbiór artykułów poświęconych dorobkowi Erica Voegelina, których autorami są wybitni znawcy jego dzieła, tacy jak Ellis Sandoz, Dante Germino, Eugeme Webb, a także filozofowie polityki reprezentujący inne szkoły myślenia o polityce – Hans Kelsen, Stanley Rosen czy Frederick D. Wilhelmsen.

Filozofia ukazana jako sposób życia i pomoc w wewnętrznej przemianie.

Jeśli zadaniem filozofii jest edukowanie, a nie informowanie, to filozofia jest właśnie edukacją dorosłych. Tym terminem Pierre Hadot przywołuje koncepcję, którą spopularyzował – filozofia jako sposób życia. Jako wielki czytelnik filozofów starożytnych, od Sokratesa i Platona po Epikteta, Marka Aureliusza i Plotyna, ale także filozofów nowożytnych i współczesnych, od Montaigne'a i Kartezjusza po Nietzschego i Merleau-Ponty'ego, w tym zbiorze tekstów – niedostępnych lub wcześniej niepublikowanych – Pierre Hadot ponownie odczytuje historię myśli, aby pomóc czytelnikowi przeorientować swoje życie i na nowo nauczyć się postrzegać świat.

DOFINANSOWANO ZE ŚRODKÓW MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO

Rozważania poświęcone najgłębszym podstawom porządku politycznego.

Kultowa pozycja w dorobku Carla Schmitta. Niemiecki prawnik podejmuje w swojej książce próbę skonstruowania systemu i ogólnej teorii ustroju. Opisuje w niej między innymi istotę państwa jako politycznej jedności, omawia i porównuje istniejące ustroje oraz mierzy się z teoriami pochodzenia i istoty władzy.

Analiza sporu między filozofią a poezją oraz ich miejsca we wspólnocie politycznej.

W centrum zainteresowania Straussa znajduje się problem Sokratesa i tego, co przez niego symbolizowane – a co Arystofanes poddaje krytyce w Chmurach. Sokrates i Arystofanes stanowi istotny przykład współczesnej recepcji tekstu, który obok dialogów sokratycznych Platona i pism Ksenofonta jest istotnym źródłem w badaniach nad historycznym Sokratesem. Strauss nie ogranicza się jednak do analizowania Chmur, lecz drobiazgowo analizuje także inne dzieła Arystofanesa, omawiając cały jego dorobek z perspektywy kluczowych zagadnień filozofii polityki. Dzięki temu Sokrates i Arystofanes Leo Straussa to także wyjątkowo cenna książką dla każdego zainteresowanego dorobkiem najwybitniejszego greckiego komediopisarza.

Jaki naprawdę był grecki filozof? Jak ma się on do swojego współczesnego wizerunku?

W książce Sokrates. Wykłady z filozofii antycznej autor poddaje analizie różne interpretacje Sokratesa, choćby autorstwa Kierkegaarda, Hegla i Nieztschego. Podejmuje m.in. tematy nauczania Sokratesa, jego korzeni i wychowania oraz pojęcia areté. Wszystkim tekstom tego tomu przyświeca myśl, którą Patočka formułuje we wstępie: „(…) nie chodzi nam o nic innego niż o ukazanie tego szczególnego problemu: Sokrates jako postać nieustannie nieuchwytna oraz Sokrates jako żądanie i ustawicznie odnawiające się wyzwanie. Sokrates, którego stale w niedoskonały sposób konstruujemy, wreszcie Sokrates, z którym lub przeciwko któremu się walczy, który pomimo wszystkich trudności wynikających z czysto obiektywnego pojęcia w jakiś sposób jest między nami.”

Strauss wyzywa na filozoficzny pojedynek ojca nowożytnej myśli politycznej.

Niccolò Machiavellego i Leo Straussa nie trzeba obszernie przedstawiać. Pierwszy z nich otwiera nowożytną refleksję polityczną przez to, że rozważając to, co polityczne, abstrahuje od kategorii moralnych. Strauss należy z kolei do grona tych dwudziestowiecznych filozofów politycznych, którzy starali się odzyskać dla naszej refleksji politykę w jej starożytnej, klasycznej postaci. Perspektywy reprezentowane przez tych dwóch autorów muszą się spotkać i skonfrontować, jeżeli chcemy zrozumieć zarówno Machiavellego, jak i Straussa.

Opis początków greckiego życia politycznego autorstwa wybitnego niemieckiego historyka.

W swojej książce Meier pochyla się nad sposobem, w jaki starożytni Grecy formowali swoją świadomość polityczną. Docieka również greckiego dziedzictwa w obecnym postrzeganiu życia politycznego oraz pokazuje, czego współcześnie możemy się nauczyć od ojców cywilizacji Zachodu.

Nowoczesne ujęcie konserwatyzmu i jego odpowiedzi na wyzwania współczesności.

Zbiór tekstów z dorobku wybitnego eseisty i historyka idei - Tomasza Merty. Autor ukazuje czytelnikom fascynujące powiązania filozofii, polityki i kultury, formułuje intrygujące pytania i stawia odważne diagnozy, ujawnia bogactwo swoich oryginalnych przemyśleń, erudycję i ogromne poczucie humoru. Analizy klasycznych problemów filozofii polityki, jak również aktualnych zagadnień z dziedziny bieżącej polityki służą mu do wypracowania nowoczesnego spojrzenia na współczesne problemy Polski.

NAKŁAD WYCZERPANY

__________

Eseje polityczno-filozoficzne Pawła Paliwody.

Tekstom patronuje Kambei Shimada – bohater opowieści o siedmiu samurajach, wojownik‑filozof. Stanowi symbol wierności ideałom i walki o słuszną sprawę nawet za cenę wykluczenia z dobrego towarzystwa, zapewniającego pozycję społeczną i karierę. Autor, podobnie jak on, stawia niewygodne pytania i zmusza do zastanowienia się nad sprawami niechętnie poruszanymi w debacie publicznej. Nie przesądza spraw ostatecznie i nieodwołalnie, otwiera jednak drogę do krytycznego spojrzenia na utarte polityczne i społeczne schematy.

Czy pozytywistyczna wizja socjologii jest neutralna światopoglądowo?

Od początku nowożytności teologia musiała bronić się przed kolejnymi oskarżeniami ze strony świeckiego rozumu. Swojej prawomocności wiara musiała jednak dowodzić w konfrontacji z rzekomo neutralną światopoglądowo ideą racjonalności, do której ugruntowania przyczyniły się nauki społeczne. Co jednak, gdy okaże się, że sekularny rozum sam uwikłany jest w teologiczne założenia, których nie potrafi skutecznie dowieść? A co gorsza, gdy wraz z fałszywymi ideami prowadzi nieuchronnie do konfliktów, których nie potrafi samodzielnie zażegnać?

Z tymi wyzwaniami konfrontuje się Milbank w tym tomie, w którym ukazuje „trzecią drogę” dla teologii: inną, niż zgoda na ataki ze strony nauk społecznych i próby formułowania obrony pod dyktando świeckich idei neutralności.

Szerokie ujęcie Oświecenia jako rozległej i różnorodnej tradycji.

Autorka, wybitna amerykańska historyk, która za swój wkład do humanistyki otrzymała w 2004 roku National Humanities Medal, podejmuje próbę gruntownej rewizji potocznego sposobu postrzegania oświeceniowych źródeł zachodniej nowoczesności. Walcząc z frankocentrycznymi interpretacjami, według których podstawowym osiągnięciem Oświecenia jest sformułowana przez francuskich philosophes wizja rozumu i ludzkiej racjonalności, stara się wykazać, że Oświecenie było zjawiskiem głęboko zróżnicowanym. W tym celu odwołuje się przede wszystkim do Oświecenia brytyjskiego, istotnie różniącego się od modelu francuskiego, a także do tradycji amerykańskiej.

Wnikliwa analiza trzech największych religii, ich stosunku do siebie i współczesności.

Rozważania o katolicyzmie w naszych czasach, o stosunku Kościoła do islamu, judaizmu, komunizmu i do nowoczesnego społeczeństwa.

Autor stawia pytania czym jest i jakie znaczenie w historii powszechnej ma Rosja.

Udzielając odpowiedzi na powyższe zagadnienia, Alain Besançon przedstawia wnikliwe spojrzenie na rosyjską kulturę i politykę.

Zaskakujące powiązania między ideą świętych szaleńców a kulturą i polityką rosyjską.

Książka ta wykracza poza granice dotychczasowych badań nad fenomenem jurodiwych. Badaczka konfrontuje utrwalony przez literaturę i hagiografię portret świętego szaleńca ze społecznym i politycznym kontekstem ich działalności w przedrewolucyjnej Rosji. Thompson polemizuje z poglądem, jakoby zjawisko Bożego szaleństwa, bujnie rozwijające się na Rusi, a później w Rosji aż do czasów rewolucji październikowej, wyrastało w sposób jednoznaczny z chrześcijaństwa. Dowodzi, że jurodiwi mają nawet więcej wspólnego z szamanizmem, a ich działalność stanowi przykład specyficznego rosyjskiego zjawiska, jakim jest dwuwiara. Pamięć o tym szczególnym uwarunkowaniu rosyjskiego społeczeństwa pozwala w pełniejszy sposób zbliżyć się do zrozumienia fenomenu nie tylko historycznej, lecz także współczesnej Rosji.

Szczegółowe przedstawienie historii sporu o istotę Christianitas.

Wychodząc od fundamentalnych tekstów myślicieli mierzących się z nowymi wyzwaniami w realiach pokonstantyńskiej epoki rozwoju Kościoła (a zwłaszcza Państwa Bożego świętego Augustyna), w Metamorfozach Państwa Bożego Gilson ukazuje, czym była dla nich idea Christianitas i Rzeczpospolitej Chrześcijańskiej, a także jak rozumiano powołanie ludu chrześcijańskiego (populus Christianus) i miejsce przypisane każdemu wiernemu. Z niezrównaną precyzją i klarownością przedstawia rozwój idei i kluczowe elementy toczonych od wieków dyskusji, przestrzega także przed manowcami, na które mogą zaprowadzić takie próby realizacji Państwa Bożego, które przekształcają się w jego parodię.

Najistotniejsze zagadnienia metafizyki klasycznej w ujęciu francuskiego filozofa.

Książki Etienne’a Gilsona - znakomitego znawcy myśli wieków średnich - wpłynęły w istotny sposób na współczesny rozwój studiów mediewistycznych. Ten francuski uczony jako przedstawiciel tomizmu egzystencjalnego koncentrował się na zagadnieniach średniowiecznej metafizyki i myśli Tomasza z Akwinu, zyskując tym samym grono uczniów na całym świecie. W Polsce dzięki środowisku lubelskiemu i postaci Mieczysława Krąpca oraz wydaniom Instytutu Wydawniczego PAX, czytelnicy mogli zapoznać się z nowym odczytaniem dzieł św. Tomasza, a realizm metafizyczny, otwarty na chrześcijańskie objawienia na dobre zagościł w życiu intelektualno-duchowym kraju nad Wisłą.

Nakładem Teologii Politycznej do tej pory ukazały się: Metamorfozy Państwa Bożego oraz Społeczeństwo masowe i jego kultura

Rozważania dotyczące sztuki i kultury poddanej współczesnej industrializacji i umasowieniu.

Społeczeństwo masowe i jego kultura to zbiór esejów, które Étienne Gilson przygotowywał w latach sześćdziesiątych na potrzeby publikacji i wykładów wygłoszonych na uczelniach całego świata. Podstawowe zagadnienie, które go interesowało, wiązało się z relacją sztuki, a szerzej kultury z procesami industrializacji, zmieniającymi oblicza społeczeństw lat sześćdziesiątych na Zachodzie.
W zbiorze tym autor zastanawia się na ile technika, automatyzacja i ich masowe upowszechnienie może służyć sztuce, pięknu i kulturze, a na ile staje się zagrożeniem i pułapką. W tym kontekście w szeregu esejów Étienne Gilson pochyla się nad tematami takimi jak: malarstwo, literatura, muzyka, liturgia (w tym ta transmitowana), które na swojej aktualności wcale nie straciły i dziś.

Dociekania dotyczące religii Sokratesa i jej roli w jego życiu.

Niniejsza analiza poglądów religijnych ojca zachodniej filozofii uważana jest powszechnie za najlepszą książkę, która została napisana jak dotąd o objawieniu, religii w życiu i filozofii tego myśliciela.

Klasyczna monografia omawiająca polityczne koncepcje Sokratesa.

Oryginalna interpretacja platońskich dialogów jako arcydzieł literatury.

Według Charlesa H. Kahna, głównym celem Platona nie jest wcale przedstawianie stwierdzeń prawdziwych, lecz przemiana serc i umysłów czytelników. Platońska koncepcja filozoficznej edukacji nie ma bynajmniej na celu zastąpić doktryn fałszywych prawdziwymi: jej zadaniem jest wywołanie radykalnej zmiany moralnej i intelektualnej postawy ucznia, który – niczym więźniowie w jaskini, musi dokonać konwersji – odwrócić się – by móc ujrzeć światło słońca.

Czy Platonowi towarzyszył spójny zamysł obejmujący całość jego filozofii?

Czy i jak rozwijały się poglądy Platona?

Czy świat natury można objaśniać przy pomocy kategorii metafizycznych?

Z tymi i wieloma innymi pytaniami mierzy się Charles H. Kahn w pracy Platon i dialog postsokratyczny. Powrót do filozofii przyrody. Pierwszy raz przełożona język polski praca jednego z najwybitniejszych znawców myśli platońskiej pozwala głębiej zrozumieć stanowisko autora Państwa i Timajosa wyrażone w sześciu późnych dialogach ateńskiego filozofa, uważanych za jego opus magnum.  Tom ten to kontynuacja wydanego nakładem Teologii Politycznej dzieła Platon i dialog sokratyczny.

Charles H. Kahn analizuje platońskie dialogi z szeregu różnych perspektyw.

Dwutomowe dzieło stanowi oryginalną interpretację filozofii Platona ukazując go jako klasyka literatury, filozofa oraz reformatora społecznego. Kahn ujawnia jednocześnie spójność jego poglądów w każdym okresie twórczości.

Ze szczegółowej lektury pism Ksenofonta Strauss wyciąga prawdę o osobie Sokratesa.

Zdaniem Straussa analiza pism sokratycznych Ksenofonta może nam powiedzieć coś istotnego o ojcu Wielkiej Tradycji filozofii politycznej Zachodu, ale nie tylko - możemy dowiedzieć się wiele także i o nas, ludziach współczesnych. Fakt, że nasze czasy tkwią w przesądach o Ksenofoncie i nie chcą dostrzec jego wielkości, może powiedzieć nam coś istotnego także o nich: „Nasze czasy chełpią się otwartością na sprawy ludzkie – większą niż we wszystkich wcześniejszych epokach. Pozostają jednak ślepe na wielkość Ksenofonta. Lektura jego pism może stać się zatem okazją do odkrycia czegoś istotnego na temat naszej epoki”.

Wnikliwa analiza modelu formowania człowieka w myśli Seneki, Epikteta i Marka Aureliusza.

Autor z głęboką wnikliwością bada stoicki model wychowania samego siebie do życia szczęśliwego, który w kolejnych wiekach był wykorzystywany przez wielu chrześcijan.

Rozważania o postawie starożytnych chrześcijan wobec rozumu i filozofii.

Książka jest zachętą do przepracowania na nowo myśli Ojców Kościoła. Lekturze towarzyszy przekonanie, że pisarze sprzed osiemnastu wieków ciągle mają nam coś ważnego do powiedzenia. Ich sytuacja pod wieloma względami była podobna do naszej, również dlatego, że chrześcijaństwo w pierwszych wiekach nie stanowiło duchowego centrum kultury.

Autor wnikliwie rozważa problem męczeństwa pojętego jako kategoria filozoficzna.

Główne pytanie dotyczy wartości dowodowej chrześcijańskiego świadectwa śmierci. Autor do odpowiedzi próbuje zbliżyć się poprzez filozoficzną interpretację przekonania o perswazyjnej roli męczeństwa. Jest to nie tylko problem o podstawowym znaczeniu dla zrozumienia gwałtownej ekspansji starożytnego Kościoła, ale także kluczowy problem filozofii chrześcijańskiej. Koncepcja świadectwa śmierci, ukształtowana na przełomie II i III wieku, do dziś ogniskuje zainteresowanie teologów. Świadectwo jest bowiem rdzeniem chrześcijańskiej koncepcji doskonałości - podstawowym wyzwaniem i powołaniem uczniów Chrystusa. W tej sprawie po naukę trzeba się udać do dawnych mistrzów.

Wyczerpująca biografia i charakterystyka historycznej postaci Pawła z Tarsu.

książka ks. Dąbrowskiego to praca napisana językiem niezwykle przystępnym, także dla czytelnika niezaznajomionego z biblistyką. Autor przedstawia św. Pawła jako Żyda z diaspory, któremu hellenistyczne wykształcenie pozwoliło na bardziej uniwersalne spojrzenie na świat i kwestie religijne.

Jak grecka koncepcja kosmicznego porządku kształtowała pojęcie Opatrzności?

Najbardziej podstawowym pytaniem, jakie zadaje sobie człowiek, obojętnie w jakiej epoce przyszło mu żyć, jest pytanie o sens i cel ludzkiego życia. Czy wszystko, co nas spotyka, to tylko zespół chaotycznych zdarzeń, które połączone razem nie tworzą żadnej całości? Czy jednak prowadzi do jakiegoś ostatecznego celu?

Do zrozumienia, jak pojęcie opatrzności pojawiło się w kulturze Zachodu, kluczowe jest przeanalizowanie nie tylko tego, w jaki sposób ukształtowało się ono w łonie greckiej filozofii, ale także jak zostało przejęte przez autorów chrześcijańskich. Zasadniczym motywem tych rozważań pozostanie rozumienie opatrzności w kontekście porządku świata pojmowanego jako kosmos, ponieważ to właśnie w tym kontekście zagadnienie to pojawiło się w greckiej myśli.

Syntetyczne ujęcie źródeł i najważniejszych aspektów politycznego myślenia Akwinaty.

Poznanie i zrozumienie myśli politycznej św. Tomasza z Akwinu jest o tyle niełatwe, że nie zebrał on jej w jednym dziele. Ten brak rekompensuje wzorcowa praca francuskiego dominikanina prof. François Dagueta. Wydana w 2015 roku, została wyróżniona nagrodą Akademii Francuskiej „Prix Biguet". Dzieło Tomasza w swoim czasie ożywiło myśl polityczną na Zachodzie, otworzyło nowe perspektywy debatom ostatnich stuleci średniowiecza i przygotowało wielkie przemiany epoki nowożytnej, które zarazem wiązały się z odrzuceniem wielu założeń autora Sumy Teologicznej.

Wszechstronne omówienie filozofii praktycznej świętego Tomasza z Akwinu.

Praca Finnisa ukazuje zarówno historycznie rozumiany wkład świętego Tomasza w rozwój myśli politycznej i społecznej, jak i jej aktualne znaczenie. Autor we wzorcowy sposób łączy badanie klasycznych tekstów – opiera się na pełnym korpusie ponad 60 prac Tomasza – z bieżącymi dyskusjami z obszaru filozofii politycznej i teorii społecznej.

Praca poświęcona ideom, które przyświecały królowi-filozofowi i ich konfrontacji z praktyką.

Przedstawienie dwóch zupełnie różnych idei mesjanistycznych - Cieszkowskiego i Bierdiajewa.

Autor książki pokazuje, że podczas gdy dla pierwszego z nich charakterystyczny był mesjanizm, który stawia sobie doczesne cele i jest pełen wiary w możliwość ich zrealizowania, to cele, które wyznacza Bierdiajew, transcendują rzeczywistość doczesną i w tym znaczeniu jego mesjanizm ma charakter eschatologiczny, wyczekuje końca i patrzy na historię z perspektywy jej transcendentnego kresu, nie zaś – wewnątrz światowego spełnienia. W zakończeniu książki Herbich stara się pokazać, że różnica między tymi dwoma stanowiskami znajduje swoje odzwierciedlenie także we współczesnych polskich debatach na temat rozumienia mesjanizmu.

Rozważania o ideowych korzeniach polskiej wspólnoty, jej sensie i miejscu w Europie.

Książka składa się z sześciu esejów, z których każdy poświęcony jest innym postaciom i zjawiskom kluczowym z perspektywy rozwoju polskiej formy, nieistniejącej bez zakorzenienia w kulturze Południa i dziedzictwie romanitas.

Klasyki polskiej literatury jako fundamenty współczesnej polskości.

Autor podejmuje się odczytania na nowo dorobku najwybitniejszych polskich pisarzy XIX i XX wieku: Prusa, Sienkiewicza, Reymonta, Żeromskiego, Słonimskiego i Miłosza, a także refleksji nad pismami Romana Dmowskiego. Sięga zarówno po ich wielkie powieści, znane wszystkim ze szkoły: Lalkę, Quo Vadis czy Przedwiośnie, jak również dzieła dziś już nieco zapomniane, takie jak Wiry czy Bunt. Dlaczego warto sięgać ponownie do tych lektur?

Jak pisze we wstępie autor: Jeśli brakuje nam dzieł współczesnych, w których moglibyśmy się bez wahania rozpoznać, nie pozostaje nic innego, jak przemyśleć wszystko od nowa. Innymi słowy wyprawić się w przeszłość na poszukiwanie własnej tożsamości. I w tę właśnie podróż zaprasza nas w książce „Polska, wieczny romans” – fascynującej refleksji o źródłach debaty nad polską nowoczesnością.

Założyciele "Teologii Politycznej" dyskutują o bieżących wydarzeniach kultury i polityki.

Teksty wybrane z ponad 400 audycji telewizyjnych, przeprowadzonych w latach 2007 – 2010 na antenie TVP Kultura. Książka, jak również program telewizyjny, to komentarz filozoficzny do bieżących wydarzeń społecznych, politycznych i kulturalnych, które jak to określili autorzy, wstrząsnęły nimi i światem.

Zbiór esejów poświęconych Rosji oraz relacjom polsko-rosyjskim.

Obraz Rosji w oczach Polaków jest dość mocno zniekształcony. Piotr Skwieciński wymienia trzy główne czynniki, które wpływają na taką naszą ocenę: po pierwsze, silne poczucie wyższości, związane z przynależnością do Zachodu. Po drugie, realny strach przed zagrożeniem rosyjskim i poczucie krzywdy za doznane w przeszłości urazy. Z drugiej strony - istnieje w Polakach pewien sentymentalizm, pociąg do rosyjskiej kultury i „słowiańskości”.

Autor mierzy się z tym wszystkim i przedstawia naszego wschodniego sąsiada takiego, jakim jest, zarówno bez złudzeń, jak i niepotrzebnych uprzedzeń.

Opowieść o rosyjskiej agresji, jej korzeniach oraz wpływie dawnych idei na współczesność.

Zrozumienie ideologicznych przyczyn rosyjskiej inwazji na Ukrainę oraz historycznego, mitologicznego i emocjonalnego podglebia, z której wynurzyła się na nowo upiorna maszyna rosyjskiego imperializmu – oto zadanie, które stawia przed sobą autor książki Koniec ruskiego miru? Piotr Skwieciński – dyplomata, publicysta i wieloletni korespondent w Moskwie. Dlaczego społeczeństwo rosyjskie popiera tę wojnę? Dlaczego nie robią na nim wrażenia zbrodnie dokonane w ich imieniu? Czy historycznych paraleli należy szukać w czasach Iwana Groźnego, carów-autokratów, epoce komunizmu – czy wszędzie naraz? Książka Skwiecińskiego pomaga przemyśleć te pytania, dostarczając przy tym wielu nieoczywistych obserwacji i wniosków z perspektywy człowieka, który poznał Rosję od podszewki.

Spojrzenie na Polskę przez autora uformowanego filozofią klasyczną.

Znakomita obserwacja fenomenów obecnych w najróżniejszych dziedzinach życia społecznego.

Pisane wspaniałym, literackim językiem, łączą w sobie lekkość i przystępność z ogromną erudycję. W książce mowa o kinie Kieślowskiego, rzekomym zacofaniu Polaków, literaturze PRL-u, historii polskich elit czy o zmianach w wystroju wnętrz mieszkań Polaków na przestrzeni lat. Znajdują się w niej studia poświęcone Polkom szczególnie zasłużonym dla nauki i kultury: Marii Skłodowskiej-Curie, Marii Rodziewiczównie czy Marii Konopnickiej.

Analiza zjawisk społecznych i intelektualnych w obecnym świecie.

Autorka zarówno z erudycją, jak i humorem rozprawia się ze współczesnymi ideologiami.

Zbiór esejów traktujących m.in. o poprawności politycznej, Kościele, współczesnych ideologiach, roli uniwersytetu oraz postawach liberalnych i nieliberalnych we współczesnej polityce. Jest to kolejna, po Wojnie kultur, książka Agnieszki Kołakowskiej wydana przez Teologię Polityczną.